Yurtimizda 2025-yilda sodir bo‘lgan yo‘l-transport hodisalari natijasida 2 188 nafar inson vafot etdi
Yurtimizda 2025-yilda sodir bo‘lgan yo‘l-transport hodisalari natijasida 2 188 nafar inson vafot etdi. Bu ko‘rsatkich 2024-yilga (2 199 nafar) nisbatan kamaygan bo‘lsa-da, xotirjamlikka o‘rin yo‘q. Shuningdek, YTHlar natijasida 8 901 kishi turli darajada tan jarohati olgan (2024-yilda — 8 931 nafar).
Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti ma’lumotlariga ko‘ra, dunyo bo‘ylab yo‘l-transport hodisalarida yiliga o‘rtacha 1,1 million inson halok bo‘ladi, 30 millionga yaqin kishi esa turli darajada jarohat oladi. Shu bilan birga, avariyalar 29 yoshgacha bo‘lgan shaxslar o‘limiga olib keluvchi asosiy sabablardan biri bo‘lib qolmoqda.
YTHlar inson sog‘lig‘iga, oilalarga va mamlakat iqtisodiyotiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Jarohat olganlarni davolash xarajatlari, shuningdek, insonlarning halok bo‘lishi yoki nogiron bo‘lib qolishi oqibatida mehnatga layoqatli aholi soni qisqarishi mamlakat yalpi ichki mahsulotining yillik 3–5 foizga kamayishiga olib kelgan holatlar qayd etilgan.
Tahlillarga e’tibor qaratadigan bo‘lsak, so‘nggi 5-yil (2021–2025) davomida YTHlar kamayish dinamikasi saqlanib qolmoqda. Bu aholi va transport vositalari soni oshganiga qaramasdan kuzatilmoqda. Xususan, aholi soni 2021-yildagi 35 271 276 nafardan 2025-yilda 38 232 254 nafarga, transport vositalari esa 3 821 869 tadan 5 532 396 taga oshgan.
Shunga qaramasdan, o‘tgan 5-yilda YTH oqibatida vafot etganlar soni har 100 ming aholiga nisbatan 6,9 tadan 5,7 taga, har 10 ming transport vositasiga nisbatan esa 6,3 tadan 4,0 taga kamaygani kuzatilgan.
Ta’lim muassasalari atrofida va mahallalarda xavfsizlikni ta’minlashga qaratilgan amaliy chora-tadbirlar natijasida bolalar ishtirokidagi YTHlar 2024-yilga nisbatan 171 taga (-9,6%), halok bo‘lgan bolalar soni esa 36 taga (-12,8%) kamaygan.
2024-yil yakunlariga ko‘ra, MDH davlatlarida har 100 ming aholiga nisbatan eng kam sodir etilgan YTHlar bo‘yicha O‘zbekiston Ozarbayjondan keyin 2 o‘rinni, o‘lim bilan bog‘liq YTHlar ko‘rsatkichi bo‘yicha esa 1-o‘rinni egallagan.
Yuqoridagi tahlillar bejizga keltirilmayapti. Zero, bugungi kunda Muhtaram Prezidentimiz tomonidan mamlakatimizning xalqaro miqyosdagi imijini yuksaltirish, jumladan, xavfsizlik sohasidagi ko‘rsatkichlarni yaxshilash masalalariga alohida e’tibor qaratilmoqda. Xalqaro tashkilotlar tomonidan davlatlarning xavfsizlik reytinglarini shakllantirishda aynan yo‘l-transport hodisalarining aholi va transport vositalari soniga nisbatan ulushi muhim mezon sifatida baholanadi.
O‘zbekiston Respublikasi IIV JXD YHXX tomonidan boshqa mutasaddi tashkilotlar bilan hamkorlikda yo‘llarda inson xavfsizligini ta’minlash, yo‘l-transport hodisalari va o‘lim holatlarining oldini olishga qaratilgan kechiktirib bo‘lmas chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda.
Barcha harakat ishtirokchilaridan yo‘l harakati qoidalariga qat’iy rioya qilishlarini so‘raymiz.